Foreign Affairs: Η παγκόσμια οικονομία δεν θα είναι ποτέ ξανά η ίδια μετά το κορωνοϊό

Διαβάστε επίσης

Η πανδημία του COVID-19 αποτελεί απειλή μιας γενιάς για τον παγκόσμιο πληθυσμό. Αν και αυτή δεν είναι η πρώτη νόσος που εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο, είναι η πρώτη που οι κυβερνήσεις έχουν σπεύσει να στηλιτεύσουν τόσο έντονα. Οι προσπάθειες μετριασμού – συμπεριλαμβανομένων των κλειδαριών και των ταξιδιωτικών απαγορεύσεων – προσπάθησαν να επιβραδύνουν το ποσοστό μολύνσεων για τη διατήρηση των διαθέσιμων ιατρικών πόρων. Για τη χρηματοδότηση αυτών και άλλων μέτρων για τη δημόσια υγεία, κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο έχουν αναπτύξει οικονομικές πολιτικές που όμοιες τους δεν είχαμε ξαναδει.

Η πανδημία έχει δημιουργήσει μια τεράστια οικονομική συρρίκνωση την οποία θα ακολουθήσει μια χρηματοπιστωτική κρίση σε πολλά μέρη του πλανήτη, καθώς τα μη επιτελούμενα εταιρικά δάνεια συσσωρεύονται παράλληλα με τις πτωχεύσεις. Οι κυρίαρχες προεπιλογές στον αναπτυσσόμενο κόσμο είναι επίσης έτοιμες να αυξηθούν. Αυτή η κρίση θα ακολουθήσει μια πορεία παρόμοια με εκείνη της τελευταίας κρίσης, εκτός από το χειρότερο, ανάλογα με την κλίμακα και το εύρος της κατάρρευσης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας. Και η κρίση θα πλήξει τα νοικοκυριά και τις χώρες χαμηλού εισοδήματος πιο σκληρά από τους πλουσιότερους ομολόγους τους. Πράγματι, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι 60 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως θα ωθηθούν στην ακραία φτώχεια ως αποτέλεσμα της πανδημίας.

Στην πιο πρόσφατη ανάλυσή της, η Παγκόσμια Τράπεζα προέβλεψε ότι η παγκόσμια οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 5,2 τοις εκατό το 2020. Το Γραφείο Στατιστικής Εργασίας των ΗΠΑ δημοσίευσε πρόσφατα τα χειρότερα μηνιαία ποσοστά ανεργίας τα 72 χρόνια για τα οποία ο οργανισμός έχει στοιχεία. Σύμφωνα με τις περισσότερες αναλύσεις, το ποσοστό ανεργίας των ΗΠΑ θα παραμείνει κοντά στο διψήφιο σημάδι μέχρι τα μέσα του επόμενου έτους.

Ορισμένες σημαντικές οικονομίες ανοίγουν πλέον, γεγονός που αντικατοπτρίζεται στις βελτιωμένες επιχειρηματικές συνθήκες σε ολόκληρη την Ασία και την Ευρώπη και σε μια ανάκαμψη στην αγορά εργασίας των ΗΠΑ. Τούτου λεχθέντος, αυτή η ανάκαμψη δεν πρέπει να συγχέεται με μια ανάκαμψη. Σε όλες τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις από τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, χρειάστηκαν κατά μέσο όρο οκτώ χρόνια για να επανέλθει το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο επίπεδο πριν από την κρίση.

Αν και κάθε είδους πρόβλεψη σε αυτό το περιβάλλον θα αντιμετωπιστεί με αβεβαιότητα, υπάρχουν τρεις δείκτες που από κοινού υποδηλώνουν ότι ο δρόμος προς την ανάκαμψη θα είναι μακρύς. Το πρώτο είναι οι εξαγωγές. Λόγω του κλεισίματος των συνόρων και του κλειδώματος, η παγκόσμια ζήτηση αγαθών έχει συρρικνωθεί, πλήττοντας τις οικονομίες που εξαρτώνται από τις εξαγωγές. Ακόμη και πριν από την πανδημία, πολλοί εξαγωγείς αντιμετώπιζαν πιέσεις. Μεταξύ 2008 και 2018, η παγκόσμια αύξηση του εμπορίου μειώθηκε κατά το ήμισυ, σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία. Πιο πρόσφατα, οι εξαγωγές υπέστησαν ζημιές από τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας που ξεκίνησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα του 2018. Για οικονομίες όπου ο τουρισμός είναι σημαντική πηγή ανάπτυξης, η κατάρρευση των διεθνών ταξιδιών ήταν καταστροφική.

Ο δεύτερος δείκτης που δείχνει μια μακρά και αργή ανάκαμψη είναι η ανεργία Οι προσπάθειες μετριασμού της πανδημίας αποσυναρμολογούν το πιο περίπλοκο κομμάτι μηχανημάτων στην ιστορία, τη σύγχρονη οικονομία της αγοράς και τα ανταλλακτικά δεν θα επανασυνδεθούν ούτε γρήγορα ούτε απρόσκοπτα.
Το τρίτο εμφανές χαρακτηριστικό αυτής της κρίσης είναι ότι είναι ιδιαίτερα οπισθοδρομικό σε χώρες και χώρες. Οι συνεχιζόμενες οικονομικές εξάρσεις πέφτουν πολύ περισσότερο σε εκείνους με χαμηλότερα εισοδήματα. Αυτοί οι άνθρωποι γενικά δεν έχουν την ικανότητα να εργάζονται εξ αποστάσεως ή τους πόρους για να παλεύουν όταν δεν εργάζονται.

Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2020, καθώς η κρίση της δημόσιας υγείας ελέγχεται αργά, πιθανότατα θα υπάρξουν εντυπωσιακά κέρδη στην οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση, τροφοδοτώντας την αισιοδοξία στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ωστόσο, αυτό το φαινόμενο ανάκαμψης είναι απίθανο να προσφέρει πλήρη ανάκαμψη. Ακόμη και μια διαφωτισμένη και συντονισμένη απόκριση μακροοικονομικής πολιτικής δεν μπορεί να πουλήσει προϊόντα που δεν έχουν κατασκευαστεί ή υπηρεσίες που δεν προσφέρθηκαν ποτέ.

Οι οικονομικές συνέπειες είναι απλές. Καθώς το μελλοντικό εισόδημα μειώνεται, η επιβάρυνση του χρέους γίνεται πιο επαχθής. Οι κοινωνικές συνέπειες είναι πιο δύσκολο να προβλεφθούν. Μια οικονομία της αγοράς περιλαμβάνει μια συμφωνία μεταξύ των πολιτών της: οι πόροι θα χρησιμοποιηθούν για την αποτελεσματικότερη χρήση τους για να κάνουν την οικονομική πίτα όσο το δυνατόν μεγαλύτερη και για να αυξήσουν την πιθανότητα να αναπτυχθεί με την πάροδο του χρόνου. Όταν οι συνθήκες αλλάζουν ως αποτέλεσμα των τεχνολογικών εξελίξεων ή του ανοίγματος των διεθνών εμπορικών οδών, μετατοπίζονται οι πόροι, δημιουργώντας νικητές και χαμένους. Όσο η πίτα επεκτείνεται γρήγορα, οι χαμένοι μπορούν να πάρουν την άνεση στο γεγονός ότι το απόλυτο μέγεθος της φέτας τους εξακολουθεί να αυξάνεται.

Δεν υπάρχει λύση – πανάκεια για όλα αυτά τα πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα. Αλλά μια συνετή πορεία δράσης είναι να αποφευχθεί η επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών που προκάλεσαν αυτές τις πιέσεις. Οι αξιωματούχοι πρέπει να συνεχίσουν με δημοσιονομικά και νομισματικά κίνητρα. Και πάνω απ ‘όλα, πρέπει να αποφύγουν τη σύγχυση της ανάκαμψης μόνο και μόνο για την ανάκαμψη.

Foreign Affairs: The global economy will never be the same again
Απόδοση: Γιάννης Κουτρουμπής

Παλαιότερα άρθρα: