«Παράθυρο» συμμετοχής επιχειρηματιών στη σύνθεση των ΔΣ των τραπεζών

Διαβάστε επίσης

Προς αναθεώρηση ο νομος του 2015 για τη σύνθεση των διοικητικών συμβουλίων των τραπεζών, ενώ στο “τραπέζι” μπαίνει και η λειτουργία του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με ορίζοντα την αποεπένδυσή του από τις τράπεζες μέχρι τη λήξη της ισχύος του, στις 31 Δεκεμβρίου 2022.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Capital.gr, η αναθεώρηση του νόμου 4346/2015, πρόκειται να ανοίξει από την κυβέρνηση σε δύο εβδομάδες, και μαζί με αυτήν θα επανεξεταστεί και η λειτουργία του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Και οι δύο θεσμικές αναπροσαρμογές κρίνονται απαραίτητες, όχι μόνο γιατί τα “τεστ επίδοσης” έχουν αποδειχτεί φτωχά, αλλά και διότι οι τράπεζες μπαίνουν στη νέα εποχή, μετά την πανδημική κρίση, με ταχύτητες εξπρές.

Στο πλαίσιο αυτό, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το Υπουργείο Οικονομικών έχει ζητήσει από το ΤΧΣ να καταθέσει τη στρατηγική με την οποία βλέπει τον ρόλο του εφεξής στις τράπεζες, εκπροσωπώντας τα συμφέροντα του Ελληνικού Δημοσίου και των φορολογούμενων. Η στρατηγική αυτή θα προβλέπει και την έξοδο του ΤΧΣ από το μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών μέχρι το 2022.
Ο νόμος 4346/2015 για τα Δ.Σ. των τραπεζών
Παράλληλα, σε αναθεώρηση υπόκειται και η διοίκηση των τραπεζών, με επανεξέταση των κριτηρίων που έθεσε ο νόμος 4346/2015 για τη σύνθεση των διοικητικών συμβουλίων. Ο νόμος αυτός που ψηφίστηκε μετά τις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών το 2015 (οι ανακεφαλαιοποιήσεις αυτές επέβαλαν και την ίδρυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) στόχευε στην αποκαθήλωση των παλαιών διοικήσεων των τραπεζών, στις οποίες χρεώθηκε η αποτυχία ανάκαμψης του τραπεζικού κλάδου ύστερα από τη διεθνή κρίση του 2008 και τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις μέχρι το 2015.
Θέσπισε, έτσι, ιδιαίτερα αυστηρά κριτήρια για τη συμμετοχή μελών στα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών που, εν τέλει, αποδείχτηκαν “αποστειρωμένα” και στέρησαν τις τράπεζες από πολύτιμη τεχνογνωσία που θα μπορούσαν να αντλήσουν από επιχειρηματίες και άλλα στελέχη της αγοράς.
Συγκεκριμένα, αναφορικά με την αξιολόγηση των μελών του διοικητικού συμβουλίου και των επιτροπών του, ο νόμος 4346/2015 που θα τεθεί σε αναθεώρηση προβλέπει ότι πρέπει να πληρούνται, για καθένα μέλος, τουλάχιστον τα ακόλουθα:

α) να διαθέτει τουλάχιστον δέκα (10) χρόνια εμπειρίας σε ανώτερες διευθυντικές θέσεις στους τομείς της τραπεζικής, της ελεγκτικής, της διαχείρισης κινδύνων ή διαχείρισης επισφαλών περιουσιακών στοιχείων, εκ των οποίων, ειδικά για τα μη εκτελεστικά μέλη, τρία (3) χρόνια ως μέλος διοικητικού συμβουλίου σε πιστωτικό ίδρυμα ή επιχείρηση του χρηματοπιστωτικού τομέα ή σε διεθνές χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.

β) Να μην ασκεί, ούτε να του έχει ανατεθεί κατά τα τελευταία τέσσερα (4) χρόνια πριν το διορισμό του, σημαντικό δημόσιο λειτούργημα.
Ειδικά για τους 3 εμπειρογνώμονες (ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη στο Δ.Σ. που είναι ξένοι) πρέπει να έχουν εμπειρία τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών σε αντίστοιχα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εκ των οποίων τουλάχιστον τρία (3) χρόνια ως μέλη διεθνούς τραπεζικού ομίλου που δεν δραστηριοποιείται στην ελληνική αγορά. Τα μέλη αυτά δεν πρέπει να είχαν οποιαδήποτε σχέση με πιστωτικά ιδρύματα που λειτουργούν στην Ελλάδα κατά τα προηγούμενα δέκα (10) χρόνια. Τα προαναφερθέντα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη προεδρεύουν σε όλες τις επιτροπές του Δ.Σ.
Τουλάχιστον ένα (1) μέλος του διοικητικού συμβουλίου πρέπει να έχει σχετική εξειδίκευση και τη διεθνή εμπειρία τουλάχιστον πέντε (5) ετών στη διαχείριση των κινδύνων ή τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Ώριμες οι συνθήκες για την αναθεώρηση
Ο νόμος 4346/2015 διαμόρφωσε ένα νέο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης το οποίο, ναι μεν προήγαγε και αναβάθμισε τις τραπεζικές δεξιότητες που πρέπει να έχει ένα διοικητικό συμβούλιο και την ανεξαρτησία του ως προς το πολιτικό σύστημα, αλλά από την άλλη πλευρά, απέκοψε την αναγκαία σύνδεσή του με την πραγματική οικονομία.
Στέρησε έτσι, απολύτως αναγκαίες δεξιότητες και εμπειρίες που θα πρέπει να διαθέτει το διοικητικό συμβούλιο μιας τράπεζας ως συλλογικό όργανο προκειμένου να έχει καλύτερη εικόνα του επιχειρηματικού γίγνεσθαι, των τάσεων και των αναγκών της διεθνούς αγοράς και να μπορεί να ανταποκρίνεται καλύτερα στις προκλήσεις.

Πέραν του ότι τα περιοριστικά κριτήρια του νόμου επέβαλαν στις ελληνικές τράπεζες ένα σχήμα διοίκησης μονοδιάστατο με μέλη διοικητικών συμβουλίων που προέρχονται από ένα στενό τραπεζικό πεδίο, ο μαξιμαλιστικός νόμος 4346/2015 απέκλεισε Έλληνες στελέχη της αγοράς, θεωρώντας τα a priori διεφθαρμένα.
Σήμερα που οι ελληνικές τράπεζες δεν βρίσκονται πια σε κατάσταση χρηματοπιστωτικής κρίσης και δεδομένων του 2015 και επιπλέον μπροστά τους ανοίγονται νέα πεδία δραστηριοτήτων (ενδεικτικά, από τομείς χρηματοδότησης όπως η ενέργεια, η πράσινη ανάπτυξη, το real estate και η ναυτιλία κ.ά. ή προκλήσεις όπως αυτές που θέτει η τεχνολογία και η ψηφιοποίηση), οι εμπειρίες που πρέπει να αντλεί μια τράπεζα από τα μέλη του διοικητικού της συμβουλίου ή και τους μετόχους της, καθιστούν ώριμες τις συνθήκες για την αναθεώρηση του ν. 4346/2015.

Παλαιότερα άρθρα: